Menu Utama

Selasa, 11 Februari 2014

ELECTRECIDADE MATE SEMANA 2 ONA IHA SUB.DISTRITO ILIOMAR

Kuaze semana rua ona hahu husi dia 31 de Janeiro to'o ate data electrecidade iha sub.distrito Iliomar mate, fontes nebe mak hetan dehan katak electrecidade mate tamba impakto husi anin bo'ot mak akonteze durante semana rua liu ba, ring electrecidade balu tohar iha area leuro nian. 
Problema sira ne'e karik problema tekniku, mas karik la iha meios husi responsavel sira hodi rejolve problema sira ne'e, ka povo iliomar helerik hela deit bainhira los mak autoridade sira bele iha hanoin hodi rejolve electrecidade nebe mak mate loron naruk los ne'e. ejinzensia sira ne kala ejizensia hela deit ona, tamba to'o agora autoridade sira la iha hanoin hodi rejolve problema Electrecidade nebe mak mate hela deit ne'e, ka povo Iliomar tur nafatin nakukun laran hanesan kolonial nia tempo nebe mak povo iliomar la asesu electrecidade?

Selasa, 04 Februari 2014

LUI-ASA

LUI-ASA

Lui-asa, hanesan ai-fuik ida nebe ita nia komunidade iliomar sira uja ba 
hodi hamos kosar i hamos ibun bainhira remata han hahan ruma. Lui-asa tama kategoria ai-fuik nebe mak ema barak ladun hatene oinsa nia funsaun ba ita nia moris, nia caracteristico malirin, fresco, mamar no morin sai hanesan caracteristico ba ai-fuik ida ne'e.

Bainhira ita uja hodi hamos kosar no hamos ibun, ita sinti fresco tebes, nomos morin i malirin, la hanesan produto nebe mak halo iha industria sira hanesan tisu nebe mak komplikado tebes, bele belit iha ita nia oin no ibun.

Lui-asa nia caracteristico fisico mak hanesan : la iha sanak, tahan belar, nia abut serabut, sai hanesan caracteristico fisico ba ai-fuik ida ne'e. Lui-asa bele hetan iha ai-laran tuan sira ne'e, bele moris iha kualker fatin no la persiza kuda maibe moris diak liu iha fatin malirin.

Jumat, 15 November 2013

Preserva no Preteje Lagua Maurei iha Iliomar.

Lagua Maurei 

Lagua Maurei hanesan fatin nebe mak iha potensialidade ba turista, fatin ida nebe mak furak ba paisagem no riku ho animal fuik sira nebe mak persija proteje husi comunidade sira husi fatin refere inklui mos autoridade local sira. lokasaun entre foho metabian no tasi mane i mota Irabere halo lagua sai furak ho paisagem iha area refere. Iha manu tasi nebe mak iha variativo, sai mos hanesan ba knuk Niki, nomos sai hanesan movimento ba lafaek sira, halo lagua ne'e furak liu tan.
Mais Menos 12 km husi Iliomar vila no 6 km husi uato-carbau hodi to'o ba fatin refere, liu estrada nebe mak ladun diak sai obsataklu ida. Obstaklu sira ne'e karik ita bele preserva? pergunta mai ita nebe mak sai hanesan ema husi sub.distrito iliomar. ita nia komunidade sira iha area refere mos ladun iha hanoin para proteje no preserva area lagua ida ne'e, dalaruma sira mai kasa niki, rusa, no meda iha area refere. aktividade sira ne'e tuir lolos labele halo? mas ida ne'e hanesan obsataklu ida ba ita para ita bele halo sosialisaun ruma para ita nia komunidade sira labele estraga ambiente sira ne'e.
karik komunidade sira deit mak sei preserva no proteje lagua ida ne'e? autoridade local sira mos bele halo
nia knar sira hodi halo asaun sira ne'e? sim, hodi preserva no proteje ambiente sira ne'e para persiza husi kontribuisaun ba parte sira hotu, para iha area lagua refere, ema labele estraga no origin nafatin no iha meus sira seluk para bele atrai turista sira para bele visita area refere.

Kamis, 14 November 2013

Iradarat, Iliomar.

IRADARAT
Iradarat, area ida nebe mak comunidade husi sub.distrito iliomar husi suco Iliomar 1, no Iliomar 2 hela ba desde iha tinan 1987 ate agora, Iradarat hanesan fatin transmigrasaun ida nebe mak ocupante husi Indonesia hari ba comunidade sira husi suco rua (2) ida ne'e, sucos mak hanesan tuir mai :




  1. Suco Iliomar 1  
  2. Suco Iliomar 2 
Fatin ida ne'e to'o ohin loron comunidade sira sei hela mas volume la hanesan iha tinan 1987 ate 1999, comunidade ladun barak ona mak hela iha ba, mas ambiente sei sei furak nafatin hanesan uluk fou-foun hari, comunidade sira nebe mak uluk ba hela iha fatin konsentrasaun refere oras ne'e dadaun fila fali ona no ba hela ida-idak nia knua cultural ka original.

Rabu, 23 Oktober 2013

CULTURA TEBEDAI IHA ILIOMAR


 Tebedai Iha Sub.Distrito Iliomar
Imagem tuir mai, Tebedai nebe mak existe iha Sub.Distrito Refere.

Tebedai (1)

Tebedai (2) 

Tebedai (3)

Tebedai (4)

Tebedai (5)

Tebedai (6)

Tebedai (7)

Tebedai (8)

Selasa, 01 Oktober 2013

Ai-Kameli iha Sub.Distrito Iliomar

Timor-Leste iha Riquesa oi-oin, riquesa sira ne'e iha variativo tebes, no sei origin tebes, riquesa ida nebe mak sai hanesan comun no iha valor komodity mak Ai-Kameli, Kafe, no seluk-seluk tan. Ba materia ohin ita sei koalia kona ba Ai-Kameli,  Ai-Kameli bele moris iha kualker fatin iha teritory timor laran tomak, Ai-kameli bele moris iha iklima malirin no iklima manas.

Iha sub.distrito Iliomar, iha tempo anterior ai-kameli ladun existe iha sub.distrito Iliomar mas tempo agora komunidade sira iha sub.distrito refere komesa kuda Ai-kameli hanesan sira nia Plantasaun no sira prepara sira nia planta ida ne'e ba abang bain rua. iha sub.distrito Iliomar Ai-Kameli ita bele hetan iha knua Arapausae no Bokilarin, komunidade sira iha knua refere komesa kuda Ai-Planta ida ne'e tamba Ai-Kameli hanesan Ai-Planta ida nebe mak iha valor Komidity no bele hetan rendimento diak ba futuru.
Imagem ida ne'e hanesan Ai-Kameli nebe mak komunidade sira iha Knua Arapausae kuda iha area Kawar rurut, Arapausae, Kaenda no Knua Iliomar origin iha Sub.Distrito Iliomar.

Image Ai-Kameli (1) iha Kawar rurut.

Image Ai-Kameli (2) iha Kawar rurut.

Image Ai-Kameli (3) iha Kawar rurut.

Senin, 23 September 2013

Tasi Alfanit Iha Sub.Distrito Iliomar

Paisagem Furak iha Tasi Alfanit, Tasi Mane nebe mak iha Potensialidade ba Area Turista nian, tasi nebemak tama iha Iliomar nian. Mais Menos 8 km husi Vila Iliomar hodi to'o ba Fatin refere,Fatin nebe mak dok ne'e mak la iha komunidade nebe mak besik area refere, bainhira ita atu ba tasi alfanit ita sei liu ai-laran tuan hodi ba to'o tasi refere. Iha Raihenek nebe mak furak tebes, Laloran tasi nebe mak bot hodi aumenta tasi Alfanit nia Riquesa, Tasi nebe mos Riku ho Animal Tasi nian, Iha Sipu, Ikan nebe mak variativo tebes, Kadiuk, Manu Tasi, no Tir (Tuir Lian Makalero), Potensialidade ida karik persiza tau atensaun? Karik hakerek nain fo pergunta?
Tasi Alfanit (Image 1) 

Tasi Alfanit (Image 2)

Tasi Alfanit (Image 3)

Tasi Alfanit (Image 4)